Zeytin yapmak bilgi ak???ndaki karma?a nedeniyle hayli güç. Ancak,

Zeytin Dal?’nda riskler ve olas?l?klar

Zeytin Dal? operasyonu ilk haftas?n? doldurdu. Ortado?u
uzman? Serhat Erkmen, operasyonun henüz k?rsal a?amada oldu?una dikkat çekiyor
ve gidi?at? de?i?tirebilecek olas?l?klar? irdeliyor.

We Will Write a Custom Essay Specifically
For You For Only $13.90/page!


order now

 

 default

Operasyon Nas?l ?lerliyor?

 

Teknik de?erlendirme yapmak bilgi ak???ndaki karma?a
nedeniyle hayli güç. Ancak, birkaç temel faktörden söz edebiliriz. F?rat
Kalkan?’nda oldu?u gibi Türkiye önce s?n?r hatt?n? güvenlik alt?na almaya
çal???yor. Bunu hem bölgeden Türkiye’ye yap?lan roket ve havan sald?r?lar?n?
engellemek hem de as?l operasyon ba?lad???nda güçlerini belli bir noktada
odaklamak için yap?yor.

 

Hava ko?ullar? operasyonun h?z?nda önemli bir etken. Geçen
hafta boyunca süren yo?un ya??? ve sis, YPG’nin uzun süredir çat??maya haz?rl?k
yapmas? ve Türkiye’nin mümkün oldu?unca az kay?pla ilerleme iste?i ilk haftan?n
öne ç?kan faktörleri oldu. Önümüzdeki günlerde hava ?artlar?n?n de?i?mesiyle
birlikte operasyonel ?artlarda de?i?iklikler olmas? büyük olas?l?k. Fakat daha
önce de belirtti?imiz gibi birkaç gün içinde sona erecek bir askeri
operasyondan bahsetmiyoruz. Henüz çat??man?n k?rsal boyutunday?z. ?lerleyen
safhalarda meskun mahal a?amas? gelecektir. Tabii, siyasi ve diplomatik ad?mlar
operasyonun yönünü de?i?tirmezse.

 

Rusya, Esad ve ?ran’?n hesaplar?

 

Askeri alandaki detaylar siyasi geli?melerle
kar??la?t?r?ld???nda çok daha anla??l?r. Çünkü Zeytin Dal? operasyonunun
ba?lad??? andan itibaren bölgedeki aktörler hayli karma??k bir siyaset izliyor.
Örne?in, Rusya operasyonel ve taktik anlamda Türkiye’yle i?birli?i içinde. ?lk
günlerde sorulan “Acaba Rusya Türkiye’nin operasyonlar?na olanak tan?yacak
m?? Suriye havasahas? Türkiye’ye ne kadar aç?k kalacak?” gibi sorular
anlams?zla?t?. Rusya, sahada Türkiye’nin operasyonlar?na kar?? taktik kar??
ç?k?? sergilemiyor. Fakat diplomatik hamlelerine ve siyasal söylemlerine
bak?ld???nda tam bir destek oldu?u söylenemez. Rusya bu süreçte, Türkiye ile
siyasi olarak kar?? kar??ya gelmektense ABD ve Türkiye aras?ndaki derin fikir
ayr?l?klar?n? ön plana ç?kartan bir tonlamay? tercih ediyor.

 

Esad yönetimi ise operasyonu kendi lehine çevirmenin
?artlar?n? ar?yor. Bir yandan YPG’nin Halep’teki ?eyh Maksut’tan Afrin’e
takviye göndermesine izin verdi?ine dair güçlü bir inanç var. Ayr?ca,
operasyonun ilk gününden itibaren “her türlü savunma hakk?m?z? sakl?
tutuyoruz” yakla??m?yla Türkiye’ye kar?? tav?r sergiliyor. Ancak öte
yandan, Afrin’deki PYD  idaresinin ?am’?
bölgeyi kontrol etmeye ça??rmas?na temkinli yakla??yor. ?am, sadece Afrin’i
kontrol etmeyi hedeflemiyor. Asl?nda Afrin’e yeniden Suriye bayra??n?n
çekilmesi ?am için Soçi öncesinde büyük bir siyasi ve psikolojik üstünlük
getirir. Fakat, Esad yönetimi, bölgesel dengenin yan?nda oldu?unu görerek daha
fazlas?n? hedefliyor. Askeri güç kullanmas?na gerek olmaks?z?n F?rat’?n
do?usunda örne?in Rakka ve Deir ez-Zor’dan YPG’nin çekilmesini isteyerek daha
geni? çapl? kazan?mlar elde etmeyi umuyor.

 

Keza, ?ran’?n tepkileri de dikkate de?er. Gerek rejim
kar??t? gösteriler gerekse Kuzey Irak’taki Ba?dat-Erbil güç mücadelesinde
Ankara Tahran’a net destek vermi?ti. Oysa, ayn? deste?i Zeytin Dal?
operasyonunda ?ran’dan göremedi. ?ran’?n sadece operasyonu ele?tiren ve
reddeden aç?klamalar?ndan de?il, sahadaki uygulamalar?ndan da Türkiye’nin yan?nda
olmad??? anla??labilir. YPG’nin Afrin’e gerek Halep gerekse do?udan yapt???
takviyelerde kullan?lmas? zorunlu olan Nubbul ve Zehra köyleri yak?n?ndaki
yolun kontrolü ?ran yanl?s? milis güçlerde. Bu yollar?n kullan?lmas?na izin
vermezse her türlü takviye duracakt?r. Fakat ?u ana kadar yolu engelledi?ine
dair hiçbir gösterge yok.

 

 Nahost-Experte Serhat
Erkmen

Serhat Erkmen

 

ABD kafa kar??t?r?yor

 

?am, Moskova ve Tahran’?n Zeytin Dal? operasyonuna yakla??m?
ikircikli olabilir. Fakat hiçbirisi ABD kadar kafa kar??t?ran bir politika
uygulam?yor. ABD’nin k?sa vadeli taktik önceli?i, operasyonu Afrin ile
s?n?rlamak. Türkiye’nin operasyonun Menbic’i de kapsayacak ?ekilde
geni?leyece?i yönünde yaratt??? beklenti, ABD’nin öncelikli etki alan? olarak
gördü?ü F?rat’?n do?usundaki kazan?mlar?n? korumaya odaklanmas?na neden oldu.

 

Her ne kadar ABD, Afrin’e gidecek YPG militanlar?n?n ABD
deste?ini alamayaca??n? aç?klasa da sahadan gelen, ancak kan?tlanamayan
bilgiler durumun pek de öyle olmad???n? gösteriyor. Yine de ABD’nin ?u anda
operasyonu desteklemedi?i aç?k ve bunu her f?rsatta dile getiriyor. Fakat
operasyona olan güçlü itiraz?n?n yan?nda “güvenli bölge” önerisi
dahil olmak üzere çe?itli anla?ma opsiyonlar? da getiriyor.

 

Asl?nda ABD’nin operasyonun ba?lamas?ndan beri yakla??m?,
bir yandan tehdit eden di?er yandan i?birli?i öneren ve Türkiye’nin hem karar
vericilerinin hem de kamuoyunun kafas?n? kar??t?ran bir özelli?e sahip. Bunun
iyi planlanm?? bir politika m? yoksa ABD yönetiminin iç zaaflar?ndan kaynaklanan
bir karma?a durumu mu oldu?u belirsiz.

 

K?sa vadede ne beklenebilir?

 

Yak?n gelece?i etkileyecek iki temel düzlem bulunuyor.
Siyasi düzlem ve askeri düzlem. Beklentilerin tersine, bence, operasyonun
gidi?at?n?, askeri ve taktik geli?meler de?il siyasi ve diplomatik hamleler
belirleyecek. PYD’nin ?am’? Afrin’e ça??rmas? tüm operasyonun gidi?at?n?
de?i?tirebilir. ?u anda ?am bunu tam olarak kabul etmi? durumda de?il. Ancak
bir süre sonra ek kazan?mlar elde ederek ya da sahadaki geli?melere bakarak
(örne?in TSK’n?n sahada h?zla ilerlemeye ba?lamas? halinde) daveti kabul edebilir.
Böyle bir durum, operasyonu büyük ölçüde etkiler. Türkiye’nin Suriye ordusuyla
çat??ma gibi bir politikas? yok. ?am’?n Afrin’i kontrol etmesi Türkiye için en
iyi seçenek olmasa da buna itiraz etmesinin Rusya ile ili?kiler ya da
uluslararas? dengeler bak?m?ndan maliyeti çok yüksek olabilir.

 

Siyasi ve diplomatik alanda süreci etkileyecek di?er bir
faktör Soçi toplant?s?. Pazartesi günü ba?layacak toplant?dan büyük bir ad?m
beklenmemeli. Böylesine bir ortamda do?rudan siyasi çözüm mümkün de?il. Ancak
muhaliflerin kat?lmamalar? veya ba?ka anla?mazl?klar nedeniyle sürecin çökmesi,
operasyonu da, ?dlib’deki dengeleri de, Türkiye-Rusya-?ran ili?kilerini de
ba?ka a?amaya sürükler.

 

E?er siyasi ve diplomatik anlamda önemli bir de?i?iklik
olmazsa o zaman askeri geli?melerin ön plana ç?kabilece?i bir süreç
ya?ayaca??z. Bunun parametreleri ise daha belirgin. H?zl? ve az kay?pl? bir
zafer Türkiye’nin Suriye’de elini çok güçlendirecektir. Tersi ise orta vadede
?a??rt?c? sonuçlar do?urabilir.

 

Serhat Erkmen

 

© Deutsche Welle Türkçe

 

Doç. Dr. Serhat Erkmen Ahi Evran Üniversitesi Uluslararas?
?li?kiler Bölümü Ö?retim Üyesi ve 21.Yüzy?l Türkiye Enstitüsü Ortado?u ve
Afrika Ara?t?rmalar? Merkezi Ba?kan? olarak görev yapmakta.

x

Hi!
I'm Brenda!

Would you like to get a custom essay? How about receiving a customized one?

Check it out